niedziela, 3 maja 2015

"Dwaj bracia" – Ben Elton

















"Musiałam mieć plan"




II wojna światowa wywróciła znany ludziom świat do góry nogami. To, co jeszcze wczoraj było pewnikiem, dzisiaj nie miało już bowiem racji bytu. I tak jak zmieniała się codzienna rzeczywistość, podobnie zmieniały się ludzkie charaktery. Holocaust bowiem potrafił zamienić ludzi w bestie, w jednostki pragnące przetrwać za wszelką cenę. Czy istnieje jednak granica, która oddziela to, co wolno od tego, czego nie wolno robić w imię swojego przetrwania? Książka "Dwaj bracia" pokazuje, że takiej granicy w tamtym świecie zwyczajnie nie było. Liczyło się bowiem jedynie pragnienie przeżycia.

Ben Elton to urodzony w 1959 r. autor trzynastu powieści, które zostały okrzyknięte międzynarodowymi bestsellerami. Nazwisko autora można znaleźć w czołówkach takich produkcji telewizyjnych, jak "The Young Ones", "Blackadder" czy "The Thin Blue Line". Elton jest także autorem musicali, które stały się scenicznymi hitami. Pisarz posiada trójkę dzieci, wraz z żoną Sophie uważają za swój dom zarówno Wielką Brytanię, jak i Australię

W 1920 r. powstaje faszystowska partia NSDAP, a niemiecka Żydówka Frieda Stengel zostaje matką dwóch bliźniaków – Paulusa i Ottona. Lata dzieciństwa w towarzystwie Żydówki Dagmary - córki bogatego właściciela domu towarowego oraz Silke - córki służącej, upływają chłopcom dość beztrosko. Gdy do władzy dochodzi Hitler, warunki życia w Berlinie zmieniają się z dnia na dzień. Bracia zakochani w Dagmarze są w stanie chronić jej życie za wszelką cenę, choć każdy innymi sposobami. Jeden sercem, drugi rozumem.

"Dwaj bracia" to powieść będąca niezwykłym świadectwem czasów w jakich rodził się Holocaust. Czasów, które rozpoczęły masową eksterminację Żydów w Europie. Ben Elton bowiem w swojej książce przedstawił genezę powstania nienawiści do ludności żydowskiej w Niemczech i co za tym idzie, skutki, jakie to uczucie powodowało. Będąc niemym świadkiem dorastania braci Stengel, czytelnik otrzymuje niejako w pakiecie obraz warunków życia w Niemczech, obraz rodzenia się ruchu nazistowskiego i umacniania jego władzy. Jednak najbardziej przerażającym elementem fabuły są lata trzydzieste XX wieku, w których nienawiść do Żydów narasta z każdym dniem, wywołując wiele barbarzyńskich zachowań z Nocą Kryształową włącznie, której echo autor wplata w swoją powieść. Najbardziej zatrważające w całej tej historii okazało się dla mnie pokazanie, w jaki sposób Hitler, krok po kroku, upadlał ludność żydowską. W jaki sposób, dzień pod dniu, zaciskał pętlę na szyi tego narodu. Ten proces, tak doskonale i realistycznie przedstawiony w książce, napawa prawdziwą grozą, wywołując współczucie dla wszystkich ówczesnych mieszkańców Niemiec pochodzenia żydowskiego, którzy zostali najzwyczajniej w świecie osaczeni jak zwierzęta w klatce.

Powieść Bena Eltona została napisana z dużym rozmachem, bowiem oprócz warstwy historycznej, zamieniającej książkę w doskonałe źródło barbarzyństwa tamtych lat, przedstawia także historię bezwarunkowej miłości. Dwaj bracia bowiem od dziecka kochają się w Dagmarze, pięknej, subtelnej Żydówce, która gdyby nie sytuacja polityczna, nigdy nie zaprzyjaźniłaby się z osobami z niższej sfery. I muszę przyznać, że gra miłosna ukazana w powieści, jakiej byłam świadkiem wzbudzała we mnie mieszane uczucia. Nieco mało realistyczne wydawało mi się wodzenie za nos Paulusa i Ottona, którzy pomimo świadomości tej gry, uczestniczyli w niej całą swoją osobą, nie zdając sobie jednak sprawy, co jest jej główną stawką. Dagmara to postać, której nie sposób nie oceniać, wzbudzająca ambiwalentne uczucia i co warto podkreślić, najbardziej zapadająca kreacja w tej książce. Jej wyrazistość i wola przetrwania budzą wielorakie uczucia, a zakończenie powieści w której wyjaśnia się wiele wątków – pozwala zadać sobie pytania o naturę człowieka, o granice woli przetrwania, o etykę. Czy chroniąc swoje własne życie, mamy prawo narażać innych na śmierć? I czy zasadne jest stwierdzenie, że na wojnie i w miłości wszystkie chwyty są dozwolone?

Trafionym zabiegiem zastosowanym przez autora okazało się dwutorowe poprowadzenie fabuły, dzięki któremu wydarzenia z przeszłości i teraźniejszości, przeplatają się ze sobą, budując napięcie i efekt ciekawości. I muszę również wspomnieć o samym, estetycznym wydaniu dzieła. Twarda okładka i dobrej jakości papier wzmagają przyjemność ze zgłębiania tej lektury.

Ben Elton oparł kanwę napisanej przez siebie powieści na autentycznej historii swojej rodziny. Któż by pomyślał, że mogli istnieć dwaj bracia, z których jeden służył w Wehrmachcie, a drugi w Armii Brytyjskiej. Jak widać życie pisze najlepsze scenariusze, jakich człowiek by z pewnością sam nie wymyślił. Jeśli lubicie czytać literaturę wojenną ukazującą pogmatwane ludzkie losy, pełne namiętności, nienawiści i odwagi, i jeśli lubicie nietuzinkowych bohaterów, wywołujących skrajne uczucia – to książka dla Was. Ponad pięćset stron tej powieści gwarantuje bowiem nieprzespaną noc.


Ben Elton


Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Piętro WYŻEJ

29 komentarzy:

  1. Ooo, coś zdecydowanie dla mnie. Muszę poznać tę książkę;)

    OdpowiedzUsuń
  2. Ostatnio "siedzę" w czasach drugiej wojny, ta książka będzie kolejnym uzupełnieniem. Wydaje mi się, że naprawdę warto przeczytać, będzie to dla mnie cenne doświadczenie.

    OdpowiedzUsuń
  3. To zdecydowanie coś dla mojej przyjaciółki! :D

    OdpowiedzUsuń
  4. Lubię takie książki, ale nie wiem, czy się skuszę akurat na tę. Wątek wojny to moje klimaty, ale jeszcze się zastanowię nad tą pozycją.

    OdpowiedzUsuń
  5. Wiolu recenzujesz zbyt wiele dobrych książek :) Mam problem przy moich dzieciaczkach z byciem na bieżąco z wszystkimi pozycjami, które dzięki Tobie chcę mieć ;)

    OdpowiedzUsuń
  6. MUST READ! Kolejny! Eh, kiedy ja na to wszystko znajdę czas i pieniądze...

    OdpowiedzUsuń
  7. W pewnym stopniu przerażają mnie taki książki - dlatego po nie nie sięgam . Na powyższą tez się raczej nie skusze :)

    OdpowiedzUsuń
  8. O! To ta książka rzuciła mi się w oczy ;) bardzo chcę ją przeczytać!

    OdpowiedzUsuń
  9. ja miałam pytanie na maturze o książkach o holokauście tak sie rozgadałam ze na dwa nastepne juz czasu nie było, zdawałam stara mature dawno temu i akurat ten temat mi podpasował takze tą ksiażke tez musze przeczytac

    OdpowiedzUsuń
  10. Bardzo interesująca pozycja. Rozejrzę się za nią na WTK.

    OdpowiedzUsuń
  11. Muszę ją polecić mojej przyjaciółce, ona lubi taką tematykę :)

    OdpowiedzUsuń
  12. Coraz bardziej mnie ta książka intryguje.

    OdpowiedzUsuń
  13. Już się przyglądam książce od dłuższego czasu. Historia dla mnie...

    OdpowiedzUsuń
  14. Tematyka nie do końca dla mnie, ale losy bohaterów wydają się tak niezwykłe i dramatyczne, że chyba jednak sięgnę po tę powieść.

    OdpowiedzUsuń
  15. Będę poszukiwać tej książki.

    OdpowiedzUsuń
  16. Tematyka tej książki nie wzbudziła mojego zainteresowania, więc jednak odpuszczę sobie tę pozycję, tym bardziej, że na razie mam co czytać.

    OdpowiedzUsuń
  17. jakoś tak nie przemawia do mnie ;) choć dwutorowa fabuła może niektórych zaciekawić;)

    OdpowiedzUsuń
  18. Jesteś drugą osobą, której opiniom tak bardzo ufam, a która zachęca do przeczytania tej książki. Wiesz, jak sobie pluję w brodę, że się na nią nie zdecydowałam, gdy miałam okazję?

    OdpowiedzUsuń
  19. Zainteresowała mnie postać tej Żydówki i to, że jest oparta na faktach. Postaram się z nią zapoznać.

    OdpowiedzUsuń
  20. Niesamowita okładka, uwielbiam taką literaturę, z pewnością po nią sięgnę, dodaję do listy! Miłego dnia :)

    OdpowiedzUsuń
  21. Nie spodziewałam się, że książka okaże się aż tak dobra. Myślę, że chętnie się z nią zapoznam.

    OdpowiedzUsuń
  22. Już słyszałam gdzieś o tej pozycji i jestem niesamowicie jej ciekawa :)

    OdpowiedzUsuń
  23. to prawda, życie pisze najlepsze scenariusze

    OdpowiedzUsuń
  24. Zdecydowanie poczułam się zaciekawiona ;) Nie słyszałam wcześniej o tym, ale wydaje się naprawdę interesujące. Biorę.

    OdpowiedzUsuń
  25. Najpierw pomyślałam, że mam dość okrucieństwa w książkach, ale doczytałam recenzję do końca i mam wielką ochotę przeczytać tę książkę.

    OdpowiedzUsuń
  26. Tematyką II wojny światowej, jak może już wiesz jestem bardzo zainteresowana i nie wyobrażam sobie, ze mogłabym przegapić tą pozycję.

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję wszystkim za ślad, który tutaj zostawiacie :)