To uczucie – Bogusz Hermaniuk

 

"Pewnie się zastanawiasz, Drogi Czytelniku, o co tu chodzi i czemuż tak długo to trwa. Szczerze powiedziawszy, ja też".

Jeśli miałabym wskazać moje największe wyzwanie czytelnicze ostatnich lat to będzie nim właśnie ta książka. Z jednej strony zaskakująco męcząca, z akapitami, które należy czytać fragmentarycznie, z kilkukrotnymi powrotami do zdań i słów, a z drugiej literacko odżywcza, pokazująca trochę zapomnianą obecnie siłę eksperymentów literackich. Nie możecie przegapić tej premiery w natłoku podobnie smakującej, "fastfoodowej" prozy.

Bogusz Hermaniuk urodził się nad fiordami w Stavanger, ale to Pomorze Zachodnie skradło jego duszę. Autor nie udziela się publicznie, a wiadomo o nim tyle, że ma duże poczucie humoru i nie czyta karmelowych noweli. "To uczucie ALBO O’Powieść Postwigilijna" to jego pierwsza wydana książka, ale nie jedyna, jaką napisał.

Wszystko i nic zaczyna się od porządkowania starej, bukowej komody déco mającej trzy rzędy szuflad. Mebel ten stał na swoim miejscu od zawsze i to właśnie jego obecność staje się przyczynkiem do surrealistycznej podróży po literackich motywach, języku i szeroko rozumianej popkulturze. Podróży niełatwej, bo jak zapowiada sam początek, autor umarł i nie żyje.

"To uczucie" to książka otwierająca przed czytelnikiem ciekawą, acz trudną perspektywę dyskursywnej konfrontacji z wielością artystycznych dzieł, które próbują odczytać świat. Utwór ten oferuje bowiem palimpsestowy model lektury, a więc świetnie odnajdą się w nim odbiorcy literatury pięknej, będący czujni podczas czytania i przede wszystkim potrafiący tropić różnorakie literackie konstrukcje w fabularnym labiryncie, jakim niewątpliwie jest ta książka. Wyeksponowana palimpsestowość tekstu Bogusza Hermaniuka jest kluczem do jej odczytania i jak pokazuje to dzieło, taki klucz może czasami otwierać wiele zamków i wiele drzwi.

Wielkie znaczenie w odczytywaniu poszczególnych akapitów książki Hermaniuka ma sama kompozycja pojedynczych zdań w tekście. Nie sposób bowiem podczas lektury nie zwrócić uwagi na ich części składowe i sposób, w jaki zostały połączone. Ta semantyczna wielowarstwowość generuje doświadczenie swoistej automatycznej refleksji wpisanej w ten właśnie utwór, którą pogłębia zmienny styl narracji, od barkowej po ironiczną oraz zaskakujące dyskusje narratora z Redakcją i Cenzorem. Smaczku całości dodaje barwna i przerysowana galeria postaci występujących w fabule z Dzierżyńskim i irlandzkimi jezuitami na czele, korelująca z obwolutą książki.

Czego w tym utworze nie ma! Już na samym początku jest śmierć autora, a potem liczne nawiązania do klasyków literatury, od Umberto Eco po Prousta i Gombrowicza, a także do szeroko rozumianej popkultury. W zasadzie przy lekturze "Tego uczucia" trzeba uruchomić swoje erudycyjne zdolności i przysiąść z notatnikiem, by z każdego zdania i z każdego akapitu, wyłuskiwać ukryte klisze, które swoją obecnością prowokują do refleksji w temacie nietrwałości sensów i przerostu formy nad treścią.

"To uczucie ALBO O’Powieść Postwigilijna" to książka reprezentująca niszową prozę, wymagająca od odbiorcy oczytania i przede wszystkim pełnego skupienia na każdym słowie i każdym obecnym w tekście dyskursie. Myślę, że jej autor, Bogusz Hermaniuk tworząc tak wielowarstwowy utwór musi być literackim wariatem, "(…) bo czyż „artysta” i „wariat” to nie – w gruncie rzeczy – pojęcia poniekąd tożsame?".

Współpraca reklamowa z Wydawnictwem OffBeat.