piątek, 17 października 2014

Spotkanie z książką "Czary góralskie. Słownik magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich"





W sobotę, 18 października o godz. 18 w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem (ul. Krupówki 41) odbędzie się spotkanie z książką "Góralskie czary. Słownik magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich" oraz jej autorkami – Urszulą Janicką-Krzywdą i Katarzyną Ceklarz.




Spotkanie odbędzie się w ramach festiwalu „Inspirowane górami”, a okazją jest wernisaż wystawy fotografii Barbary Caillot-Dubus „Pachnące jarzębiną”, fotografii, których tajemniczość i niejednoznaczność zostały wykorzystane do zilustrowania książki o góralskich czarach.
Spotkanie z książką odbędzie się wokół stołu, na którym znajda się między innymi potrawy odgrywające niemałą rolę w magii górali: chleb, czosnek, smalec... a także napary z ziół mających tajemną moc. Opowie o nich – słowami autorek książki – Jaga Siemaszko, aktorka Teatru im. Witkacego z Zakopanego przy pomocy uczonej w rzemiośle czarownicy – Katarzyny Ceklarz.
Licznie zgromadzeniu zostaną następnie poproszeni o obejrzenie zdjęć Barbary Caillot-Dubus, dziennikarki, autorki licznych projektów fotograficznych, między innymi scen zaprezentowanych w pokazywanym cyklu „Pachnące Jarzębiną”. Imprezę zakończy rozmowa o książce i fotografii z autorkami, poprzedzona pokazem filmu Bartka Solika.

Co złożyć w ofierze duchom? Dlaczego warto dać pannie młodej przed ślubem kromkę chleba? Co się stanie, jeśli sprowadzimy się do nowego domu w okresie postu albo idąc, lewą nogą przekroczymy swój cień? I w jaki sposób szybko skontaktować się z czarnoksiężnikiem? Górale na wszystko mają swoje sprawdzone magiczne sposoby. Znajdziemy je w książce "Czary Góralskie" Urszuli Janickiej-Krzywdy i Katarzyny Ceklarz.

W kulturze ludowej górali magia pełniła niegdyś jedną z głównych funkcji opisywania i systematyzowania rzeczywistości. U podstaw magii stoi niezrozumienie i niemożność wytłumaczenia zjawisk zachodzących w otaczającym świecie. Gdy ten otaczający świat sam w sobie jest tajemniczy i zadziwiający – znaczenie czarów rośnie, stając się nieodzownym warunkiem pomyślności życia. Świat gór, a Tatr w szczególności, bez wątpienia jest tajemniczy i zadziwiający. Góralskie czary muszą mieć swoją wielką moc.

Magia mieszkańców gór została ujęta w opowieść o realnie istniejących i stosowanych do dziś praktycznych zabiegach górali pohalańskich i beskidzkich. "Czary góralskie" można czytać na wiele sposobów. Dzięki 237 hasłom dowiemy się między innymi, do czego służą zbierane w nocy magiczne zioła, jak zapewnić gospodarstwu dobrobyt, dlaczego w nocy powinniśmy unikać pożyczek, co leczyć czerwonym winem, herbatą lub popiołem z papierosa, a także dlaczego żebrakom warto rozdawać chleb i jak rozpoznać podpalacza.

W wielu regionach polskich Karpat z okazji pogrzebu pieczono niewielkie bochenki chleba i rozdawano je uczestnikom, a zwłaszcza żebrakom. W ten sposób żywi zabezpieczali się przed powrotami zmarłego - rozdany chleb wyrównywał jego wszelkie ziemskie zobowiązania.

Podpalacza można poznać po tym, że w wigilię Bożego Narodzenia o północy, gdy idzie do kościoła lub z niego wraca, jego cień, spowodowany światłem księżyca, nie ma głowy. Według innych wierzeń podpalacze w ogóle nie rzucają cienia.
Fragmenty książki

Książka wydana przez Tatrzański Park Narodowy sama w sobie ma tajemnice i miejsca czarodziejskie. Zaczyna się już na okładce, kontynuuje wewnątrz, gdzie magiczną zawartość wzbogacają zdjęcia Barbary Caillot-Dubus, Polki urodzonej w Paryżu, zafascynowanej etnografią absolwentki dziennikarstwa, kulturoznawstwa i filologii obcej, autorki nagradzanych cykli fotograficznych i książek. Zdjęcia wzięte z cyklu „Pachnące jarzębiną” ukazują przenikanie się światów, tak jak w kulturze góralskiej przenikają się światy poznane i niepoznane.
Urszula Janicka-Krzywda, Katarzyna Ceklarz, Czary góralskie. Słownik magii Podtatrza i Beskidów Zachodnich, Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, Zakopane 2014.

18 października, godz. 18.00
Miejska Galeria Sztuki
Krupówki 41, Zakopane


Zapraszam wszystkich chętnych.


12 komentarzy:

  1. Uwielbiam góry, chociaż z góralskimi czarami nie miałam styczności ;) Książka wydaje się być bardzo interesująca :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Niestety, nie będę na tym spotkaniu, ponieważ mieszkam zbyt daleko od Zakopanego, ale na pewno przeczytam ,,Góralskie czary". Interesuję się folklorem regionów, o których piszą autorki tej książki.

    OdpowiedzUsuń
  3. To będzie interesująca lektura, ale przypuszczam też, że samo spotkanie będzie szalenie interesujące...

    OdpowiedzUsuń
  4. Szkoda, że tak daleko mam do Zakopanego, ale w lato zamierzam się tam wybrać.

    OdpowiedzUsuń
  5. Czekam właśnie na egzemplarz książki. A na spotkaniu na pewno będzie super, szkoda, że Zakopane na tyle daleko, że nie mogę jechać ot, tak sobie, kiedy mi się wymyśli.

    OdpowiedzUsuń
  6. Nie, książka raczej nie dla mnie, bardzo rzadko sięgam po tego typu literaturę :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie będzie mi dane być na tym spotkaniu, ale po tą książkę muszę sięgnąć. Koniecznie.

    OdpowiedzUsuń
  8. Folklor ma to do siebie, że jest niezmiernie interesujący, zwłaszcza w kwestii wszelkich magiczno-paranormalnych aspektów :)
    Ale żałuję, że na spotkaniu mnie nie będzie...

    OdpowiedzUsuń
  9. Za daleko dla mnie, ale książka bardzo ciekawie się zapowiada.

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję wszystkim za ślad, który tutaj zostawiacie :)